یادداشت روز

  • داستان مباهله

    مباهله مباهله چه روزی است؟بنا به روایات، روز بیست و چهارم ماه ذی الحجه، از جمله ایامی است که پیامبر اکرم (ص) در ادامه دعوت قبایل مختلف، شروع به دعوت مسیحیان نجران به اسلام کردند که با توجه به مخالفت های اسقف اعظم مسیحیت، آیه شریفه 61 سوره آل عمران دراین باره به رسول خدا (ص) نازل شد:مباهله در لغت به معنی لعن و نفرین کردن دشمنان است، که در دستور ادبیات عرب دو فردی که با هم نزاع و دشمنی دارند، از واژه «بَهَلَهُ اللهُ» یعنی لعنت خدا بر او استفاده می کنند.روز مباهله حضرت محمد (ص) با همراهی اهل بیت (ع) خود به سوی مسیحیان نجران، باعث عقب نشینی قوم نجران شد و آنها با پرداخت جزیه تسلیم خاندان آل الله شدندحجت الاسلام والمسلمین ابراهیم بهاری سخنران و کارشناس امور مذهبی در خصوص روز مباهله و فضیلت های این روز گفت: مباهله از جمله اتفاقی است که بین مسیحیان نجران و پیامبر اکرم (ص) رخ داد که عده ای از مسیحیان نجران به محضر پیامبر اکرم (ص) آمدند با مطرح کردن اینکه دین مسیحیت از دین های برتر، روی در روی حضرت محمد (ص) قرار گرفتند و بیان کردند که بزرگ هر آیین دیگری را نفرین کند و بزرگی و معجزه دین را به نمایش بگذارد.وی در ادامه بیان کرد: آیه 61 سوره آل عمران در همان لحظه از سوی خداوند با این مضمون « فَمَنْ حَاجَّكَ فِیهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَ أَبْنَاءَكُمْ وَ نِسَاءَنَا وَ نِسَاءَكُمْ وَ أَنفُسَنَا وَ أَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل‌لَّعْنَتَ اللَّـهِ عَلَی الْكَاذِبِینَ» با معنی «بنابراین، پس از فرارسیدن علم [وحی] به تو، هر کس درباره او [حضرت عیسی(ع)]، با تو به چالش برخیزد، به او بگو: بیایید تا فرزندانمان و فرزندانتان، و زنانمان و زنانتان، و جان‌هایمان و جان‌هایتان را فراخوانیم، آنگاه (به درگاه خداوند) زاری [تضرّع] کنیم تا لعنت خداوند را بر دروغگویان نهیم.» بر پیامبر اکرم (ص) نازل شد.این کارشناس مذهبی درخصوص حقانیت پیامبر اکرم (ص) در دعوت مردم به اسلام، اظهار کرد: بعد از روز مباهله رسول الله (ص) با همراهی اهل بیت (ع) خود حضرت علی (ع)، حضرت زهرا (س) و حسنین (ع) از خانه به سوی محل قرار با مسیحیان بیرون آمدند و هنگامی که اسقف اعظم حضور امیرالمونین (ع) و دیگر ائمه (ع) را مشاهده کردند، در مقابل حقانیت دین اسلام سر تعظیم فرو آوردند.به همین سبب روز مباهله در تاریخ اسلام شیعی و سنی از جمله رخدادهای مهم به شمار می رود و مهر دیگری بر تایید دین اسلام زده شده استسرانجام مباهلهابوحارثه، بزرگ گروه، به خدمت حضرت(ص) آمد و گفت: «ای ابوالقاسم (ص)، از مباهله با ما درگذر و با ما مصالحه کن بر چیزی که قدرت بر ادای آن داشته باشیم».پس حضرت(ص) با ایشان مصالحه نمود که هرسال دوهزار حُلّه بدهند که قیمت هر حلّه چهل درهم باشد و بر آنان که اگر جنگی روی دهد، سی زره و سی نیزه و سی اسب به عاریه بدهند.مباهله پیامبر (ص) با نصرانیان نجران، از دو جنبه نشان درستی و صداقت اوست. اوّلاً، محض پیشنهاد مباهله از جانب پیامبر اکرم (ص)خود گواه این مدعاست؛ زیرا تا کسی به صداقت و حقانیّت خود ایمان راسخ نداشته باشد پا در این راه نمی گذارد. نتیجه مباهله، بسیار سخت و هولناک است و چه بسا که ثمره آن از بین رفتن دروغ گو باشد. از طرف دیگر، پیامبر (ص)کسانی را با خود به میدان مباهله آورد که عزیزترین افراد و جگرگوشه های او بودند. این خود، نشان عمق ایمان و اعتقاد پیامبر (ص)به درستی دعوتش می باشد که با جرأت تمام، نه تنها خود، بلکه خانواده اش را در معرض خطر قرار می دهد. 

حدیث روز

امام حسن (سلام الله علیه) : مَن عَرَفَ اللَّهَ أحَبَّهُ. هر كس خدا را بشناسد، دوستش بدارد. دوستی در قرآن وحدیث: ص414 – ح 963

نخستین همایش امام شناسی با موضوع «مباهله و ولایت» به همراه رونمایی از پوستر جشنواره فرهنگی، هنری مباهله در سالن همایش‌های روزنامه قدس برگزار شد.
 معاون قرآن و عترت  وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در آغاز این مراسم  گفت: مباهله سند حقانیت دین مبین اسلام است و ما شیعیان باید به دینی که مبتنی بر وحی و وحدانیت است مباهات کنیم.
حجت الاسلام والمسلمین  کاظمی نسب، مهمترین هدف همایش امام شناسی با موضوع «مباهله و ولایت» را یادآوری ذکر خدا دانست و گفت: عظمت اهل بیت (ع) بر همه ما آشکار است و  وظیفه داریم با برگزاری چنین مراسمی این روزهای خدا را یادآوری کنیم.
وی گفت: جشنواره «مباهله» تلاش خواهد کرد با به کار گرفتن هنر در خدمت دین موضوع مباهله را ترویج و فعالیتهای فرهنگی و هنری را در این راستا توسعه دهد
حجت الاسلام و المسلمین واعظ موسوی نیز در این مراسم به رخدادهای تاریخی و مهم صدر اسلام و نزول سوره  هل اتی و آیات مباهله، ولایت، و آیه تطهیر اشاره کرد و گفت: این چهار رویداد برای حقانیت تشیع و شان والای اهل بیت (ع) کافی است.
محقق و پژوهشگر حوزه علمیه با بیان اینکه خداوند ناپاکي و آلودگي را از اهل بيت(ع) برطرف ساخت و کاملا پاکيزه و طاهرگرداند، گفت:  آیه تطهیر در سال نهم هجری و با بیان احکام ویژه زنان پیامبر (ص) اوج تعالی آنان در حجاب و پرده نشینی را بیان می کند؛ همان گونه که  در مقابل زنان معمولی باید کف آن را  رعایت نمایند.


وی با بیان اینکه آیات سرنوشت ساز در سالهای آخر عمر پیامبر(ص) نازل گردید، افزود: به تعبیر بزرگان، خداوند آیه تطهیر را در میان احکام ویژه زنان پیامبر(ص) قرار داده تا قدرت طلبان نتوانند آن را حذف کنند؛ همان گونه که آیه «الیوم اکملت دینکم...» را در میان احکام خوردنی ها و نخوردنی ها قرار داد تا امکان حذف و تحریف توسط آنان فراهم نباشد.
استاد حوزه علمیه در بیان نکته تربیتی آیه مباهله گفت: خداوند خطاب به پیامبر(ص) می فرماید: «پس هر که در این (باره) پس از دانشی که تو را (حاصل) آمده با تو محاجه کند بگو بیایید پسرانمان و پسرانتان و زنانمان و زنانتان و ما خویشان نزدیک و شما خویشان نزدیک خود را فرا خوانیم سپس مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم.»
 پیامبر با عمل به یقین خود و بردن بستگان نزدیک خود به قرارگاه مباهله بزرگترین رویداد تاریخی را رقم زدند و  نکته ای که هست وقتی یقین آمد نباید در یقینمان تردید راه دهیم. وقتی شک کردیم نفوذ کلاممان کاهش می یابد.
واعظ موسوی با بیان این موضوع که امام خمینی (ره) نیز در تحقق انقلاب اسلامی در هدفی که داشت لحظه ای تردید نکرد، بلکه به هدفی که داشت باور داشت، گفت: برخی از روشنفکران با ایجاد تردید و شک، تیشه به ریشه یقینهای خود و دیگران می زنند و نباید با ایجاد تردید در باورهای خود، آرامش را که حاصل یقین است از خود سلب نمایید

وی در ادامه به آیه ولایت که در سال دهم هجرت و روز 24 ذی الحجه نازل شده است اشاره کرد و گفت: شیعه و سنی این موضوع را پذیرفته اند که امیرالمومنین علی (ع) مخاطب این آیه است و این نشان از شان و منزلت آن حضرت و جایگاه ایشان است که در قرآن به آن اشاره شده است.
مدیر مؤسسه غدیر شناسی نیز در این مراسم گفت: امام شناسی پایه و اساس مکتب تشیع است که متاسفانه آن گونه که شایسته و بایسته است در این زمینه کار نشده است.
حجت الاسلام والمسلمین شاه آبادی با بیان اینکه  بسیاری امام را در حد یک انسان خوب می شناسند، در حالی که مقام امام بسیار فراتر است، افزود: گاهی در آموزه های خود، امامت را جزو اصول دین نمی دانیم؛ بلکه جزو اصول مذهب خود معرفی می کنیم؛ در حالی که اسلام از ابتدا تا کنون بر این موضوع تأکید داشته و نسبت ولایت و رسالت جدی است، بلکه امامت یکی از ارکان دین اسلام است.
نوه آیت ا... شاه آبادی به موضوع فتح مکه اشاره کرد و افزود: وقتی پیامبر(ص) در کعبه، حضرت علی (ع) را بر دوش گرفت تا ایشان بتها را فرو ریزد، نشان از این موضوع مهم دارد که پیامبر به دست علی (ع) می خواهد نمادهای شرک را که در وجود اعراب جاهل نهادینه شده بود از بین ببرد؛ در حالی که می توانست خود شخصا این کار مهم را انجام دهد؛ بنابراین سپردن چنین کار سترگی به علی(ع) نشان می دهد  پذیرش ولایت امیر مؤمنان از صدر اسلام مطرح بوده است.
وی دعوت مخفیانه بستگان پیامبر(ص) در پذیرش اسلام و نقش حضرت علی (ع) در این رویداد را در سال سوم هجری نیز دلیل مهم دیگر حقانیت حضرت علی (ع) دانست و افزود: علی (ع) در حالی که 13 ساله بود، پیامبر(ص) از بستگان خود خواست او را یاری و اطاعت کنند. بنابر این توحید، نبوت و امامت از ابتدای صدر اسلام مطرح بوده و اسلام یک لحظه بدون ولایت علی (ع) نبوده است.
وی افزود: رسالت آمده که امر ولایت را محقق کند که ما در کلاسهای خود در مؤسسه غدیر این مباحث را به صورت علمی و مفصل به بحث می گذاریم.
شاه آبادی در ادامه گفت: موضوع مباهله سند حقانیت ماست و این موضوع نه موضوعی درون دینی که یک موضوع فرا دینی است؛ زیرا افرادی که برای محاجه با پیامبر(ص) آمده بودند، از دینی غیر از اسلام بودند.
شاه آبادی گفت: آن گونه که برخی می گویند مباهله در سال دهم هجری رخ داده است درست نیست؛ زیرا حضرت علی (ع) در سال دهم هجری جزیه ای را که  نصرانیان قول دادن آن را در سال نهم  داده بودند گرفتند. بنابراین، این رویداد باید در یک سال قبل رخ داده باشد.
وی در ادامه  گفت: جشنواره امام شناسی به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوي شکل گرفته است وی با بیان اینکه دبیرخانه جشنواره امام شناسی در مشهد مقدس واقع شده، افزود: سعی خواهیم کرد وظایف اجرایی آن را به نحو مطلوب بر عهده بگیریم و فعالیتهای خود را در سراسر کشور توسعه دهیم.
وی ابراز امیدواری کرد، روزی برسد موضوع غدیر و مباهله همچون تاسوعا و عاشورا به صورت مردمی و خود جوش در سراسر کشور انجام شود.
مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی نیز در این مراسم گفت: امیدواریم با برگزاری نخستین همایش امام شناسی اصحاب فرهنگ و هنر با جدی گرفتن موضوع پای کار بیایند و حضوری جدی داشته باشند.
سعید سرابی، افزود: حضور اصحاب هنر در این موضوع آثار و برکاتی خواهد داشت که تولیدات هنری در این زمینه  ماندگار خواهد شد.

وی با بیان اینکه روز مباهله بهانه و فرصتی است که به عنوان نقطه عطف تاریخی می توانیم معارف علوی و غدیر و همچنین معارف رضوی را توسعه و ترویج دهیم، افزود: توسعه بخشی این موضوعات سبب خواهد شد زمینه فعالیت نهادهای مردمی هم در موضوعاتی چون مباهله و غدیر فراهم گردد.
وی در پایان گفت: امیدواریم در پی جشنواره زمینه فراهم شدن نشستهای تخصصی فراهم شود.
همچنین در این همایش از پوستر جشنواره فرهنگی، هنری با موضوع «مباهله و ولایت» رونمایی شد.